Songwriter · directorYerevan

Ռուբեն Հախվերդյան

Ruben Hakhverdyan

Ռուբեն Հախվերդյանը ծնվել է 1950թ. դեկտեմբերի 3-ին մտավորականի ընտանիքում։ Հայրը՝ Լևոն Հախվերդյանը հայտնի լեզվաբան էր։ Ավարտել է ԵԳԹԻ (1975)։ Հայաստանում հեղինակային երգի սկզբնավորողներից։

ԺԱՄԱՆԱԿԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ
1950Ծնվել է դեկտեմբերի 3-ին։
1968Սկսել է աշխատել հայկական հեռուստատեսությունում։
1975Ավարտել է ԵԳԹԻ-ն. «Սատանայի ջրաղացը» հեռուստաբեմադրությունը։
1985«Սիրո և հույսի երգեր» առաջին ձայնասկավառակը, Փարիզ։
1996«Իմ տունն անիվների վրա» համերգ-ներկայացումը։

Ռուբեն Լևոնի Հախվերդյանը հայ երգիչ, երգահան, կիթառահար և բանաստեղծ է, հայկական հեղինակային (բարդյան) երգի մշակույթի հիմնադիրներից մեկը։ Ծնվել է 1950 թ. դեկտեմբերի 3-ին Երևանում՝ մտավորականների ընտանիքում. հայրը՝ լեզվաբան, ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Լևոն Հախվերդյանը, մայրը՝ բանասեր-թարգմանիչ Սոնա Այունցը։

«Ես այս աշխարհի խենթ սիրահարն եմ։»

1969–1974 թթ. սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում (հեռուստատեսության և թատրոնի ռեժիսուրա), 1971 թ. երկամսյա պրակտիկա է անցել Մոսկվայում՝ Մարկ Զախարովի ղեկավարությամբ։ 1968–1989 թթ. աշխատել է հայկական հեռուստատեսությունում՝ օգնականից մինչև ռեժիսոր. նրա առաջին հեռուստաներկայացումը՝ Շտոկի «Սատանայի ջրաղացը» (1975), Հայաստանում առաջին գունավոր տեսագրությունն էր, որի երգերի հեղինակն էլ ինքն էր։ Այլ հեռուստաբեմադրություններից են Մետերլինկի «Սուրբ Անտոնիոսի հրաշագործությունը», Շվարցի «Վիշապը» և Յանչոշեկի «Պաշտոնի բարձրացում»։ Բեմադրություններ է ունեցել Սունդուկյանի անվան թատրոնում (Դրուցեի «Սրբություն սրբոց») և դրամատիկական թատրոնում (ըստ Հ. Մաթևոսյանի՝ «Կայարան»), 1996 թ. բեմադրել է «Իմ տունն անիվերի վրա» համերգային ներկայացումը, այնուհետև դարձել ազատ արվեստագետ։ Նկարահանվել է «Քամին ունայնության» (1988–89) և «Անվերջ վերադարձ» (2009) ֆիլմերում, երաժշտություն է գրել կինոյի համար։

Երգեր է ստեղծագործում 1968 թվականից՝ քաղաքային ֆոլկլորի ոճով, հեղինակել է ավելի քան 60 երգ։ Հայտնի երգերից են «Ձյունը», «Շները», «Երևանի գիշերներում», «Մեր սիրո աշունը», մանկական «Նավակը» և այլն։ 1985 թ. Փարիզում լույս է տեսել նրա «Սիրո և հույսի երգեր» ալբոմը, 1989 թ. ընդգրկվել է Պրահայում հրատարակված խորհրդային բարդերի անթոլոգիայում։ Ալբոմներից են նաև «Ռուբեն, Լիլիթ և Վահան» (1989), «Ճակատագիր» (1994), «Կեսգիշեր» (1997), «Սա Երևանն է» (1997), «Երգը նաև աղոթք է» (2000), «0–100 տարեկան երեխաներին» (2002), «Որ սարերը չմնան անտեր» (2014), «Testament» (2017)։ Համերգներով հանդես է եկել ԱՄՆ-ում, Ռուսաստանում, Ֆրանսիայում, Բելգիայում, Կանադայում, Գերմանիայում, Չեխիայում, Սերբիայում, Իտալիայում, Իրանում, Սիրիայում, Լիբանանում և Արցախում։

Պարգևներ՝ Մովսես Խորենացու մեդալ (1998), Հայկական երաժշտական մրցանակաբաշխություն՝ «լավագույն այլընտրանքային ֆոլք ալբոմ» անվանակարգում (2001), Մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ (2006), «Արա և Մարալ» մանկական մրցանակ (2008)։

Բարդերի ակումբի (bardclub.am) «Հեղինակային երգի հավաքածու 3»-ում ներկայացված են նրա «Իմ սպիտակ աղավնին», «Հին ընկեր», «Շաբաթվա օրեր», «Փոքրիկ իշխան» և «Քո ճամփան» երգերը, իսկ ակումբի ակորդների բաժնում տեղադրված են «Մեր սիրո աշունը», «Սարերի քամի», «Աստղազարդ նկար» և այլ երգերի ակորդներ։ 2026 թ. հոկտեմբերին մասնակցել է Բարդերի ակումբի՝ «Ֆասթ Բանկ»-ի աջակցությամբ կազմակերպած բարեգործական համերգին Հովհաննես Թումանյանի անվան պետական տիկնիկային թատրոնում՝ Վախթանգ Հարությունյանի, Արմինե Հայրապետյանի և Էդուարդ Զորիկյանի հետ միասին։

Հեռուստատեսություն և թատրոն

1968 - 1987-ին աշխատել է հայկական հեռուստատեսությունում։ Առաջին հեռուստաբեմադրությունն է Շտոկի «Սատանայի ջրաղացը» (1975, հայկ. առաջին գունավոր տեսագրությունը, երգերի հեղինակ)։ Այլ հեռուստաբեմադրություններից են Մետեռլինկի «Սուրբ Անտոնիոսի հրաշագործությունը», Շվարցի «Վիշապը», Յանչոշեկի «Պաշտոնի բարձրացում»։

Պիեսներ է բեմադրել Երևանի Սունդուկյանի անվան (Դրուցեի «Սրբություն սրբոց») և դրամատիկական (ըստ Հ. Մաթևոսյանի «Կայարան») թատրոններում։

Երգեր և ձայնագրություններ

Հեղինակ է մի շարք ձայնասկավառակների (առաջինը՝ «Սիրո և հույսի երգեր», 1985, Փարիզ) և ձայներիզների։ Ստեղծել է «Իմ տունն անիվների վրա» համերգ-ներկայացումը (1996), ինչպես և մանկական երգեր։ Իր ստեղծագործությունների լավագույն կատարողներից է։

Լավագույն երգերից են «Ձյունը», «Շները», «Երևանի գիշերներում»։

Համերգներ

Համերգներով հանդես է եկել Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում, Հարավսլավիայում, Իտալիայում, Լիբանանում և այլուր։

Ստեղծագործություններ

  • Մեր սիրո աշունը
  • Հեքիաթ
  • Կուրորտային սեր
  • Ես հիշում եմ
  • Աշուն
  • Ես սպասում եմ քեզ հայրիկ
  • Խմբային լուսանկար
  • Հին ընկեր
  • Ռեքվիեմ
  • Երնեկ թե այս նոր տարին
  • Իմ փոքրիկ ընկեր
  • Իմ քաղաք
  • Իրիկուն
  • Կեսգիշեր
  • Ծառը
  • Եթե իմանայիր
  • Իմ անիծյալը
  • Կապույտ նժույգներ
  • Հոգու հաշտություն
  • Արամիկ
  • Չի կարելի
  • Գիշերվա աստղազարդ նկարում
  • Հանգչի լռությունը
  • Ջանիման
  • Սարդոստայն
  • Շաբաթվա օրերը
  • Տխուր սատանա
  • Ուրվականը
  • Սա Երևանն է
  • Իմ տունն անիվների վրա
  • Կենսագրություն
  • Կիթառ
  • Բարի լույս տիկին Արուս
  • Եվ իջավ իրիկուն
  • Երբ չկային բարձրահարկ շենքեր
  • Արտագաղթ
  • Օ սա իմ հին փողոցն է
  • Նավակ
  • Մենակ ճամփորդ եմ
  • Ես ու լուսինը միասին
  • Փոքրիկ իշխան
  • Դեղին այգին
  • Սպիտակ աղավնին
  • Երջանկություն
  • Շոգ կիրակի
  • Ձյուն
  • Շատախոս անձրև
  • Սիրուն կռունկ
  • Երևանի գիշերներում
  • Սարերի քամին
  • Երազ

Ձայնասկավառակներ

ՏԱՐԻԱՆՎԱՆՈՒՄՖՈՐՄԱՏ
1985Սիրո և հույսի երգերLP · Փարիզ

Երգերն ակորդներով

17 ԱՐՏԱԳՐՎԱԾ
Տողեր· 17 երգ

Համերգներ և միջոցառումներ

Տեսադարան

Հիշատակվում է նյութերում

Տողեր· 22 գրառումներ

Նյութեր

Տողեր· 7 գրառումներ
Ես այս աշխարհի խենթ սիրահարն եմ։
Գրքի էջ: 138

Հանդես է եկել նաև

Հղումներ