Վերջերս թարմացվել են

Բարդի պատմությունից

Բարդերի շարժման առաջացումը

Ովքե՞ր են հեղինակ-կատարողները

 

Դժվար է ճշտել այն ստույգ ժամանակը, երբ կիթառի հնչյունների ներքո առաջին ներբողներն ու ձոներն են հնչել: Թերևս հնագիտական նյութերի շնորհիվ հնարավոր է ենթադրել, որ դեռ Ք.ա. 3-2-րդ հազարամյակներում Հայկական լեռնաշխարհում գոյություն են ունեցել լարային նվագարաններ, որոնց թվում  կար նաև կիթառին խիստ նման գործիք: Սկսած 11-րդ դարից եվրոպական մի շարք ժողովուրդներ երգող պոետներին կոչել են տրուբադուրներ, մենեստրելներ, բարդեր: Այս անվանումներն առավել տարածվածն են այն բազմաթիվներից, որոնցով հորջորջում էին հիմնականում շրջիկ երգասացներին: Նրանց կարելի է համեմատել արևելքում տարածված աշուղների (աշիկ), հայոց մեջ` նաև գուսանների հետ:

Տիրապետելով բանաստեղծական խոսքին և կիթառի մեղմ նրբերանգներին` նրանք քաղաքից քաղաք, երկրից երկիր շրջում ու ներկայացնում էին իրենց երգերը: Մեծ տարածում ու համբավ ձեռք բերեցին հատկապես 11-15-րդ դարերում` Ֆրանսիայում և Անգլիայում, Շոտլանդիայում և Ուելսում: Ֆրանսիական «տրուբադուր» բառն առավել ընդունված է ծագումնաբանորեն կապել օքսիտանական «trobar»` «հորինել, ստեղծել, գտնել» բայերի հետ։ Նրանց` ֆրանսիական տրուբադուրներին, ընդունում էին իբրև քնարերգակների, սիրո երգիչների:

Համաշխարհային տարածում ունեցող և առավել երկարակյաց «բարդ» անվանումը, հետազոտողների համոզմամբ, շոտլանդական անգլերեն ներթափանցած պրոտո-կելտական «bardos» բառից է, որն էլ իր հերթին սերում է նախահնդեվրոպական «*gwerh2»` «բարձրաձայնել, փառաբանել» արմատից:

Առանձնապես կարևոր էր զանազանել այս երգը երաժշտական այլ ժանրի ստեղծագործությունից, քանզի այստեղ առավել կարևոր և առաջնային նշանակություն ուներ հստակ հանգով և ռիթմով ստեղծված բանաստեղծական խոսքը, որը պետք է երաժշտության հետ միաձուլված լիներ այն աստիճան, որ անգամ առանց նոտաների, տեքստն ընթերցելիս, զգացվեր վերջինի մեղեդայնությունը, ռիթմը: Սա բացատրվում էր այն պարզ հանգամանքով, որ բարդերը, կամ ինչպես կուզեք նրանց անվանեք, թեկուզ՝ երգասաց, երաժշտական առումով հիմնականում գրագետ չէին, ուստի երգերը նոտագրել չէին կարող:

Քսաներորդ դարն իսկական վերածննդի ժամանակաշրջան դարձավ երաժշտական այս հնագույն ժանրի համար: Աշխարհի տարբեր ծայրերում` հատկապես Եվրոպայում, բուռն ծաղկում ապրելով` այն տվեց բազմաթիվ նոր պտուղներ` աշխարհահռչակ անուններ և, ինչ խոսք՝ սիրելի ու անմոռանալի երգեր:

Բնականաբար, հայոց մեջ այն ունեցավ իր ուրույն կյանքն ու զարգացումը` մեզ հատուկ հնչողությամբ, աշխարհընկալմամբ և ապրումներով: «Բարդ» բառի հայերեն համարժեքը փնտրելու ճանապարհին մենք գտանք «հեղինակ-կատարող», «հեղինակային երգ» ռուսերենից թարգմանված անվանումները, որոնք, միևնույնն է, չեն փոխում «բարդ» ժանրի բովանդակությունը: Եվ թերևս, ճիշտ կլինի նրանց պարզապես անվանել երգող պոետներ...

AddThis Social Bookmark Button
 
Կայքում են
We have 46 guests online

Մամուլը մեր մասին
Հեղինակային երգը երաժշտությամբ փաթեթավորված պոեզիա է. armenpress.am
Արմենպրես
22 Հունվար, 2018
 
«Ճեղքվող լռություն» համերգի անդրադարձը

Սիրով ներկայացնում ենք Բոհեմ համույթի՝ Վրաստանում կայացած համերգի անդրադարձը,

 
Կենտրոն TV-ն լուսաբանում է 9-րդ համերգաշրջանի բացումը

20․09․2017

 

 
9-րդ համերգաշրջանի բացում․ Bravo.am

Bravo.am-ի անդրադարձը Բարդերի ակումբի հերթական՝ 9-րդ համերգաշրջանի բացմանը

 
b24.am. «Հուսո առագաստ-2017» փառատոնի արդյունքները

Հայկական Բիզնես Լուրերի b24.am կայքը օգոստոսի 7-ին

 
"Հուսո Առագաստ-2017". նախընտրական լսումներ

Լուսաբանում է Կենտրոն հ/ը

 
Կենտրոնի առավոտը 12.07.2017

Այսօր Կենտրոն հ/ը հյուրերն են Սարգիս և Գագիկ Շիբոյանները և Արևիկ Կարապետյանը

 
Բարև, Երկիր 05.07.2017

Երկիր Մեդիայի հյուրերն են Արմինե Հայրապետյանն ու Ռուբեն Քամալյանը
05.07.2017

 
Կենտրոնի առավոտը 03.07.2017

Սրբուհի Սիմոնյանն ու Արմեն Ադամյանը՝ Կենտրոն հ/ը հյուր

 
Արմինե Հայրապետյանի առավոտը Շանթում

30.06.2017

 
Ուրիշ նորություններ․ Ռուբեն Քամալյան

29.06.2017

 
ArmeniaSputnik.am пишет:

Ереванский бард-концерт собрал лучших исполнителей

24,06,2017

 
Կենտրոն հ/ը է այցելել Արմինե Հայրապետյանը

Արմինե Հայրապետյանը "Կենտրոնի առավոտը" հաղորդաշարի հյուրն է

22․06․2017

 
Սպուտնիկ Արմենիայի հյուրն է Էդուարդ Զորիկյանը

Ուրիշ նորություններ
21․06․2017

 
Mediamall.am. մեկնարկում է«Հուսո առագաստ 2017» փառատոնը

«Բարդեր»-ի համերգաշրջանն ավարտվեց

17.06.2017

 
Աջակից

Place Your ad here!